مستور

در قسمت قبل سبزآبی، برنامه ریزی های دقیقی را که درون بدن پدر و مادر وجود دارد تا ما بتوانیم به وجود بیاییم، به طور خلاصه بررسی کردیم. اما حالا قصد داریم تا شما را با شگفتی هایی که در ابتدایی ترین مراحل به وجود آمدن و رشدتان طی می کنید، آشنا کنیم.
در قسمت قبل گفتیم که سلول پدر برای رسیدن به تخمک، در درون رحم مادر، موانعی دارد، به طوری که فقط چندصدتای این سلول ها می توانند سالم به مقصد برسند. اما چرا؟

همین حالا که چشمان خود را به صفحه ی مانیتور دوخته اید، دستتان را بالا بیاورید و به آن نگاه کنید! خوب ببینید! آیا تا به حال فکر کرده اید که دستانتان و یا کلا بدنتان در ابتدا به چه شکل بوده است؟ چطور به این شکل در آمده و چطور پیر می شود؟ آیا تا به حال به این همه معجزه ای که هر روز از کنارتان می گذرند یا آن را در آینه می بینید فکر کرده اید؟ آفرینش انسان، سرشار است از شگفتی و نمادی ست از قدرت لامتناهی آفریدگار. در این سری از قسمت های سبز آبی، قصد داریم شما را با این معجزه آشنا کنیم. 

مردم فنلاند شاهد یکی از به‌یادماندنی‌ترین صحنه‌های زندگی خود بودند. طلوع آفتاب در برابر ابرهای زمستانی افق شرقی و بازی نور با بلورهای یخ، 13 اثر اپتیکی متفاوت را در اطراف خورشید پدید آورد.
ابرهایی که برفراز فنلاند تشکیل شده بود، حاوی بلورهای شش‌ضلعی بلندی از یخ (شبیه به مدادی بلند) بودند که در جهت‌های مختلفی پراکنده شده بودند. زاویه تابش خورشید نسبت به این بلورها طوری بود که از بعضی از آنها بازتاب می‌شد و در بعضی دیگر دچار شکست یا پراش شده و تجزیه می‌شد

حال جالب تر است اگر بدانید یک موجود دریایی عجیب یافت شده است که می تواند خود را از نو بسازد و هرگز نمیرد! «نوتریکولا» یا عروس دریایی نامیرا، همان موجود است و در واقع از خانواده ی مرجان ها می باشد. این عروس دریایی، قادر است به اولین مرحله از حیات جسمانی اش بازگردد. به این ترتیب که بعد از رسیدن به حداکثر بلوغ، از طریق یک جهش سلولی، به حالت ابتدایی اش در می آید و دوباره متولد می شود! اگر هیچ مشکلی در زندگی این همیشه عروس اتفاق نیوفتد، این عمل می تواند بی نهایت بار تکرار شود. بنابراین، این عروس دریایی موجودی نامیرا محسوب می شود.

در قسمت قبلی سبزآبی، دیدیم که شتر، حیوانی ست که می تواند در برابر گرسنگی و تشنگی به راحتی دوام بیاورد و به زندگی خود در صحرا ادامه دهد. اما سختی های زندگی صحرا به همین جا ختم نمی شود. طوفان های شن، حرارت بسیار زیاد، شن های سوزان و ... از دیگر مشکلات زندگی در صحرا هستند. اما بخوانید از شگفتی های دیگر شتر در برابر این مشکلات:
طوفان های شن، از وحشتناک ترین پدیده های طبیعی هستند که کور کننده و خفه کننده اند (البته اگر از نوع شدیدش را در نظر بگیریم). اما شتر ها می توانند در این مواقع، به حرکت خود ادامه دهند. ولی غالبا می نشینند تا طوفان آرام شود.

یک پژوهشگر هلندی غیرمسلمان چندی پیش تحقیقی در دانشگاه آمستردام انجام داده و به این نتیجه رسیده بود که ذکر کلمه جلاله «الله» و تکرار آن و نیز صدای این لفظ، موجب آرامش روحی می‌شود و استرس و نگرانی را از بدن انسان دور می‌کند.

محیطی را تصور کنید با گرمای سوزان بیشتر از 50 درجه ی سانتیگراد، آفتابی همیشه سوزان و بادهای پر حرارت، طوفان های شنی که قادرند در عرض چند دقیقه یک موجود زنده را کور یا خفه کنند. این مکان صحراست. جایی که تمام انسان ها می دانند پر است از خطر و سختی. اما در همین مکان که انسان هرگز نمی تواند در آن دوام بیاورد، موجوداتی زندگی می کنند که به راحتی تمام زندگی شان را در آن سپری می کنند. یکی از این موجودات، شتر است. نمی دانیم تا به حال درباره ی شتر مطالعه و فکر کرده اید یا اینکه تنها چیزی که از آن می دانید کوهان اش است و بس! اما این حیوان، حقیقتا قابل تأمل است و هر جزء از بدنش، به تنهایی معجزه ای ست از معجزات آفرینش.

در دنیای امروز که بشر پیوسته به دنبال اکتشافات جدید است، نیاز به وسایلی که بتوان از طریق آن ها به عمق مکان های ناشناخته سفر کرد، امری ضروری به نظر می رسد. برای مثال، رفتن به عمق اقیانوس ها که خطرهای زیادی برای انسان دارد، یا  سفر به دوردست ها در فضا، کارهایی نیستند که بشود به خاطرشان، جان افراد را به خطر انداخت. به همین خاطر، دانشمندان به فکر ساختن روبات هایی افتاده اند که بتوانند این کارها را انجام دهند.

اگر در گوشه و کنار خانه ی خود یک لانه ی عنکبوت دیدید، اصلا نگران نشوید! زیرا این لانه آنقدر ضعیف و سست است که با یک اشاره هم از بین می رود. اگر این تجربه را داشته باشید، بی شک این آیه ی قرآن کریم را درباره ی لانه ی عنکبوت به خوبی درک خواهید کرد:
«مثل کساني که غير از خدا را اولياي خود برگزيدند، مثل عنکبوت است که خانه اي براي خود انتخاب کرده؛ در حالي که سست ترين خانه ها، خانه ی عنکبوت است، اگر مي دانستند.»1

اصولا وقتی نام عنکبوت را می شنویم، به یاد تارهای معروفش می افتیم و روش جالبش برای شکار. اما در این قسمت از سبز آبی، قصد داریم نوعی عنکبوت را به شما معرفی کنیم که روش بسیار جالب تری برای شکار دارد و آن عنکبوت تله گذار است!
این عنکبوت، مانند عنکبوت های دیگر از بالا به شکارش حمله نمی کند؛ بلکه از زیر زمین به آن ها حمله می کند! او در ابتدا یک لانه برای خود در زیر خاک حفر می کند. سپس با استفاده از تارهای خود و خاک، یک درب گرد می سازد و بخشی از آن را بر زمین ثابت نگه می دارد (به صورت لولایی) و سپس تارهای محکم خود را از داخل لانه به سمت خارج می پراکند و آن ها را با خاک می پوشاند و با این کار کوچکترین حرکت و جهت آن را به خوبی تشخیص می دهد.

در قسمت قبلی سبز آبی درباره ی پروانه ها و چگونگی مشاهده ی رنگ ها در بال های آن ها خواندیم و در این قسمت، فرصت را مناسب دانستیم تا شگفتی جالب دیگر این موجودات زیبا را برایتان بیان کنیم.
آیا می دانستید که پروانه ها از یک سیستم «جی پی اس» برای یافتن مسیر خود بهره مندند؟
در مغز بیشتر موجودات ساعتی اتوماتیک وجود دارد که با استفاده از حرکت خورشید، آن ها را در مسیر یابی کمک می کند. اما پروانه ها علاوه بر این سیستم، یک سیستم جی پی اس هم دارند که آن ها را در مهاجرت هایشان هدایت می کند.

ملخ ها موجوداتی هستند که به صورت گروهی زندگی می کنند. با هم مهاجرت می کنند، با هم در یک ناحیه زندگی می کنند و خلاصه یگ زندگی کاملا گروهی دارند.
اما نکته ی جالبی که در مورد آن ها وجود دارد این است که با وجود اینکه آنها به صورت گروهی حرکت می کنند و حرکاتشان هم به صورت پرشی است( ملخ ها راه نمی روند) هرگز اشتباه نمی کنند و در جایی فرود می آیند که هیچ ملخ دیگری در آن جا نیست؛ یعنی می دانند که دقیقا کجا باید بپرند!

پروانه ها موجودات زیبایی هستند که به خاطر طرح و رنگ بال هایشان، بسیار چشم نواز اند. این موجودات تنوع بسیار زیادی دارند و ترکیب رنگ های گوناگونی هم در بال هایشان وجود دارد و این یکی از زیبایی های هنری طبیعت به شمار می روند.
اما نکته ی جالبی که در مورد برخی از آن ها وجود دارد، نبود رنگ ها، یعنی ماده ی رنگی در بدن آن هاست!
راز دیدن رنگ ها در بال پروانه ها، در انعکاس نور نهفته است. بال های پروانه ها، پوشیده از نوعی کریستال است که در هنگام بازتاب نور، چشمان ما را فریب می دهند. دقیقا همان حالتی که در حباب های صابون وجود دارد. با داخل شدن نور در یک حباب، این نور در نقاط مختلف حباب با زاویه های مختلف شکسته و تجزیه می شود و بازتاب این انعکاس، رنگ های زیبایی را بر سطح حباب ایجاد می کند و این در حالی ست که حباب فاقد هرگونه رنگی می باشد.

بسیاری از ما، در دوران کودکی، با شنیدن صدای هواپیماهای در حال عبور، سر خود را به سمت آسمان بلند می کردیم و سعی می کردیم خیلی زود هواپیما را پیدا کنیم! غالبا این هواپیماها به چشم ما خیلی کوچک بودند و ما هم خوب می دانستیم که این کوچکی به خاطر فاصله ی بسیار زیاد آن ها با ماست. اما نکته ای که در این قسمت از سبز آبی مد نظر ماست، همین صدای گوشخراش هواپیماهاست! تصور کنید که یک هواپیما چقدر باید آلودگی صوتی داشته باشد تا ما بتوانیم از این فاصله، صدای آن را بشنویم!

نکات جالبی در طبیعت وجود دارد که همواره باعث شگفتی انسان ها می شود. این نکات و ویژگی ها، می توانند سرمشق خوبی برای انسان باشند تا او بتواند برخی مشکلات خود را با الهام از آن ها حل کند.
برای مثال، جالب است بدانید که یکی از مشکلاتی که انسان، با ساخت آسمان خراش ها پیدا کرده است، تمیز کردن نمای ساختمان هاست؛ مشکلی که در ابتدا شاید پیش پا افتاده تلقی شود، اما وقتی راه حلی نباشد و نمای ساختمان ها کثیف و آلوده شود، این مشکل اهمیت خود را بروز می دهد.

وقتی یکی به تو می گوید که نمی توانی کاری را انجام دهی...

مواد مختلفی در طبیعت وجود دارند و هر کدام، خود میتوانند موضوع جداگانه ای برای یک پژوهش علمی باشند.
سرامیک، یکی از موادی است که از دیرباز، بسیار مورد استفاده بوده است و به اشکال مختلفی در زندگی بشر وجود دارد. ساخت و ساز صنایع مختلف، کارهای ساختمانی، صنعت برق و ... همه به سرامیک نیازمندند. برای ساخت این ماده، حرارتی حدود 1000 تا 1500 درجه ی سانتیگراد نیاز است تا بتوان آن را به صورت امروزی ساخت.

در قسمت قبلی سبز آبی، با علم بیومیماتیک آشنا شدیم. در این قسمت، قصد داریم شما را با یکی از یافته های این علم آشنا کنیم.

بیشتر مواد موجود در طبیعت، دارای ساختاری ترکیبی هستند و این مواد، کامپوزیت ها نام دارند. این مواد به خاطر ساختار ترکیبی خود، دارای خاصیت های زیادی هستند.
یکی از کامپوزیت های معروف در طبیعت، بافت هایی ست که ماهیچه های بدن انسان را به هم وصل می کند، یعنی تاندون ها.
تاندون ها به خاطر الیافی که درشان وجود دارد، بسیار مقاوم و مستحکم هستند. به همین خاطر، طرح و نقشه ی آن ها، منبع الهامی برای خیلی از سازه های بشری در این روزهاست.

این روزها، طبیعت و ساختار آن باعث پیدایش اطلاعات بسیاری در زمینه های مختلف علمی شده است. از این اطلاعات ، استفاده های بسیاری برای سازه های بشری می شود. از همین رو، علم جدیدی به وجود آمده است با نام بیومیماتیک یا علم تقلید از طبیعت. این علم، با دقت در طرح ها و برنامه ریزی های موجود در طبیعت، در مورد این حقایق، تحقیق و پژوهش می کند، از آن ها نتایجی می گیرد و از این نتایج برای حل مشکل های مختلف استفاده می کند. کامل و بی نقص بودن این طرح ها و برنامه ریزی ها، علت اصلی منبع الهام بودن آن ها برای علوم جدید شده است.