• Narrow screen resolution
  • Wide screen resolution
  • Increase font size
  • Decrease font size
  • Default font size
  • default color

ذره‌بين

ادامه مطلب...
 

داستان

ادامه مطلب...
 

معرفي كتاب

ادامه مطلب...
 
برگ نخست arrow گفت‌و‌گو arrow از ملک سلیمان تا ملک مهدی
از ملک سلیمان تا ملک مهدی چاپ ارسال به دوست
امتیاز: / 3
بدعالی 
25 آذر 1389 ساعت 16:10
 «ملک سلیمان نبی» آخرین ساخته «شهریار بحرانی» کارگردان نام آشنای عرصه سینماست که احتمالا همه شما وی را با فیلم «مریم مقدس» به خاطر می آورید. ملک سلیمان نبی فیلمی از دسته فیلم های فاخر سینمای ایران است که از نظر استقبال عمومی هم مورد توجه قرار گرفت و با فروش بیش از دو و نیم میلیارد تومان در جایگاه دوم پرمخاطب ترین فیلمهای تاریخ سینمای ایران است. ملک سلیمان نه فقط به لحاظ اینکه روایتگر زندگی یکی از پیامبران بنی اسرائیل است بلکه به خاطر رویکرد آخرالزمانی کار مورد توجه قرار گرفت.


از آنجا کار کردن بر روی آثار تاریخی و مذهبی نیازمند تحقیقات گسترده و عمیق است ما هم برای آشنایی بیشتر شما سراغ مشاور مذهبی این فیلم، حجت الاسلام سعيد اصفهانيان رفتیم . نتیجه گفتگوی ما با ایشان مصاحبه ای است که در ادامه می خوانید:

ملک سليمان اثر مهمي در سينماي ايران به حساب مي آيد، کمي از کار تحقيقاتي اي که بر روي اين فيلم انجام داديد براي مخاطبان مستور مي گوييد؟

تحقيقات ملک سليمان توسط چند کارگروه پژوهشي انجام مي شد که با نسبتي مشخص مشغول به پژوهش بودند. کارگروه قرآني، روايي، تاريخي، هنري و همچنين در ادامه، کارگروه نگاه هاي استراتژيک و سياسي نيز تشکيل شدند.

نسبت بين اين کارگروه ها بسيار مهم بود به اين دليل که هر نوع رويکردي که مبناي اوليه کار قرار مي گرفت ساير رويکردها را تحت شعاع قرار مي داد، و اگر ما صرفا به يک رويکرد مي پرداختيم نوعي سختي و يا انحراف در کار شکل مي گرفت، مثلاً اگر بر کل پروژه رويکرد تاريخي و يا عهديني حاکم مي شد مسير به انحراف مي رفت و يا اگر بر کل پروژه رويکرد روايي حاکم مي شد، پيدا کردن خط صحيح داستان پيامبران به ويژه حضرت سليمان در روايات دشوار مي شد، ضمن اينکه روايات اسرائيلي هم کم نيستند. بنابراين دريافتيم که بهترين مبنا براي مطالعه کردن داستان صحيح پيامبران از جمله سليمان، «رويکرد قرآني» است، ما نيز سراغ قرآن رفتيم و قرآن را مبناي اصلي در تعيين نسبت بين کارگروه ها قرار داديم.

 در پژوهش قرآني، مجموعه آيات مربوط به سليمان نبي را ـ به همراه مجموعه هاي مرتبط ـ استخراج کرديم و توسط سرنخ هاي قرآني و روايي، خط زماني داستان را کشف کرديم، و با کمک گرفتن از ساير رويکردها مثل رويکرد تاريخي و عهديني، نگاه ها و مباحثي که منافاتي با قرآن و روايات نداشتند را به عنوان اجزاي کار پذيرفتيم و دوستان کارگروه فيلمنامه نويسي نيز در اين چارچوب، به تعقل و تخيل، و داستان پردازي و نگارش اثر همت کردند.

لازم به ذکر است، روشي که ما در مباحث مربوط به اين فيلم پي گرفتيم و نسبتي که بين کارگروه ها ايجاد شد، عملاً به عنوان «عقلانيت مبتني بر هدايت» و «تخيل مبتني بر هدايت» بود. اگر اين روش به عنوان پايه «سينماي ديني» تلقي نشود سينماي ديني شکل نخواهد گرفت.

تعريفتان از سينماي ديني اي که مي فرماييد چيست؟
«سينماي ديني» سينمايي است که مؤلفه هاي «عقل» و «تخيل» در خدمت آموزه هاي «وحي» و «سيره و سنت عترت» قرار گيرد، و تصويرهايي اثرگذار که برگرفته از «مفاهيم عظيم» الهي است در قالب داستاني مناسب و صحيح، و در هيئت مديوم سينما ارائه گردد.
سينماي ما از گذشته تا امروز به صورت کلي دو جهت را نشانه روي کرده است؛ يکي جهت «لُمپنيسم» که بخش عمده اي از آثار سينمايي اين نگاه را تصوير مي کند و يکي هم، جهت افکار به اصطلاح «روشنفکرانه». البته بعد از انقلاب اسلامي ايران خط سومي هم ايجاد شد که معتقد بود مي بايست براي «تعميق ايمان» از آثار قرآني و از داستان رسولان و اهل بيت کمک گرفت.

جالب آنکه جامعه هنري ديني ـ يعني همان خط سوم ـ براي تکوين و شکل گيري «سينماي ديني» سه رويکرد را تا به حال تجربه کرده است؛ در ابتدا رويکرد «تاريخي»، سپس رويکرد «قرآني ـ روايي جزء نگر» و در ادامه هم رويکرد سوم يعني رويکرد «چارچوب محور نسبت به قرآن و نگاه عترت».

 براي مثال مي توان گفت عمده آثاري که با محوريت پيامبران و اهل بيت شکل گرفته است با مبنا قرار دادن زاويه نگاه مورخين و با چارچوبي «تاريخي» ـ و نيم نگاهي هم به قرآن و روايات ـ شکل گرفته است. البته به تدريج برخي آثار از رويکرد صرفِ «تاريخي» فاصله گرفته و به سمت جهتي متعالي تر پيش رفتند و رويکرد «قرآني ـ روايي جزء نگر» را تجربه کردند، سريال مريم مقدس و سريال يوسف پيامبر از اين جنس اند. يعني در اين آثار از اجزاء قرآن و روايات بهره گرفته شده اما چارچوب اصلي داستان از قرآن استخراج نشده است.

رويکرد سومي که با فيلم سليمان نبي در سينماي ديني شکل گرفت، رويکرد «محوريت دادن به قرآن» است. يعني اساسا ما در فيلم ملک سليمان نبي، با هيچ پيش فرضي به سراغ قرآن نرفته ايم و هيچ نگاهي را مقدّم بر قرآن مورد مطالعه قرار نداده ايم. سعي مان بر اين بوده است که ابتدا تمام آيات قرآن در موضوع سليمان(ع) را مطالعه کنيم، جاي هر آيه را در مقطع زماني سليمان کشف کنيم، خط داستان سليمان را استخراج و ارائه کنيم و در نهايت در اين کاوش به اين نتيجه رسيديم که موضوع اصلي داستان قرآني سليمان، «ملک» است. هر آن چيزي که در داستان سليمان نبي ديده مي شود تابع «ملک»، «ارتقاء ملک» و «درجات ملک» است. بنابراين ما با استفاده از تجربيات گروه هاي پژوهشي و هنري گام جديدي را در سينماي ديني برداشتيم، گام هايي جديد به سمت «مکتب سينماي شيعي»، که در مصاحبه هاي ديگر، بيشتر به آن خواهيم پرداخت.

اما چند سوال مصداقي؛ در جريان فيلم ما بينيم که روي سپرهاي حضرت سليمان و سپاهش نقش ستاره داوود حک شده است، در حالي که ستاره داوود اساسا متعلق به يهوديان اصيل تورات و حضرت سليمان نيست و هزار سال بعد و توسط يهوديت مورد استفاده قرار گرفته است، چرا توجهي به اين موضوع نشده است؟

 بر روي هيچ يک از سپرها نقشي از ستاره وجود ندارد. تنها جايي که تصويري از ستاره ارائه مي شود در ماجراي شيطان پرستي مطرح در صحنه غار، و بر روي زمين است، البته ستاره آن صحنه هم پنج پر است نه شش پر. ما دو نوع نماد ستاره داريم که يکي شش پر يا همان ستاره داوود است و يکي هم ستاره پنج پر يا همان پنتاگرام که مربوط به شيطان پرستان و آيين هاي مخفي يهوديت است. ما در فيلم در صحنه هاي مربوط به شيطان پرستي از ستاره پنج پر مربوط به آيين هاي کهن استفاده کرديم.

در ابتداي فيلم صحنه اي نشان داده مي شود که خورشيد به عقب برمي گردد، که مربوط به قضا شدن نماز حضرت سليمان است آيا اين موضوع مطرح شده از اسرائيليات نيست؟

خير، برخي از رواياتي که در اين زمينه آمده جزو اسرائيليات است، نه همه روايات. ضمن آنکه اين سوال اساسي هم باقي مي ماند که آيا محال است که نماز يک پيامبر قضا شود و خورشيد براي او برگردد؟ مگر اين اتفاق، پيش از سليمان(ع) براي يوشع(ع) به عنوان يک وصي، و بعد از او براي حضرت علي(ع) رخ نداده است؟! بنابراين بازگشت خورشيد محال نيست و قضا شدن نماز هم ممکن است که پيش آيد.

البته آيه «فَقالَ إِنِّي أَحْبَبْتُ حُبَّ الْخَيْرِ عَنْ ذِكْرِ رَبِّي حَتَّى تَوارَتْ بِالْحِجاب‏» داراي تعابير مختلفي نزد مفسرين است، و  روايات اسرائيلي هم عرصه را براي فهم حقيقت اين آيه سخت کرده است. شايد بشود گفت اين آيه از پيچيده ترين آياتي است که مفسرين به آن پرداخته اند و حرف هاي گوناگون مطرح کرده اند. ما هم با توجه به فضاي آيه و با توجه به روايات صحيح عترت و متقن ترين ديدگاه هاي عالمان شيعه به اين نگاه پرداخته ايم.

در نگاه قرآني، سليمان از ترجيح موضوعي بر موضوع ديگر سخن مي گويد، در واقع از سنجش دو مقوله عظيم و ترجيح يکي بر ديگري سخن مي گويد. به نظر مي رسد موضوع «ذکر رب» در حالت معمول بسيار بزرگ است و اين موجب تعجب است که سليمان(ع) «حب خير» را بر «ذکر رب» ترجيح دهد! در ادامه آيه قرآن ذکر مي شود که «حتي توارت بالحجاب» سليمان چيزي را بر ذکر رب ترجيح مي دهد تا اينکه شيئي ـ که مونث مجازي است ـ در حجاب فرو مي رود و از ديده ها پنهان مي شود. آيا فضاي اين آيه به ما نمي رساند که منظور از «ذکر رب»، نماز است و منظور از «توارت»، خورشيد است که پوشيده مي شود؟!

رواياتي از عترت منجمله روايتي که مرحوم صدوق بر آن صحه مي گذارد و اصل نگاه خودش را مبتني بر نگاه امام صادق(ع) قرار مي دهد، حاکي از فرو رفتن خورشيد و قضا شدن نماز سليمان است. بنابر توصيف امام صادق(ع) سليمان در طولاني ترين فصل سال ـ به لحاظ نماز ظهر و عصر ـ، نماز ظهر را مي خواند و در تعقيب نماز ظهر، موضوع عرضه اسب ها بر او واقع مي شود و اين ماجرا تا فرو رفتن خورشيد ادامه پيدا مي کند و نماز عصر سليمان(ع) قضا مي شود. به نظر نمي رسد که فضاي عرضه اسب ها بر سليمان فضايي عادي بوده باشد. يک پيامبر در هنگام تعقيبات بين دو نماز، به صورت معمول به سراغ اسبان نمي رود، مگر اينکه بپذيريم اسب ها در حالت مشاهده و مکاشفه بر او عرضه شده است.

در روايت ديگري امام علي(ع) موضوع «حب الخير» را جهاد ـ در آينده ـ مطرح مي کند. بنابراين سليمان(ع) در مکاشفه بين دو نمازش، در حال مطالعه ولايت الهي و جهاد در راه خداست. البته برخي از متون روايي و شبه روايي ديگر نيز اين گمان را تقويت مي کنند.

و اما درباره پرداختن به آن در فيلم بايد بگويم که ما دو راه داشتيم يا اينکه داستان را کاملاً نقل کنيم و قضا شدن نماز را تصوير کنيم و يا اينکه کل اين بخش را حذف کنيم. اگر مي خواستيم قضا شدن نماز را تصوير کنيم، تبعات مناسبي در جامعه نمي ديديم چون توضيحات بسياري را بايد ارائه مي کرديم تا اين ماجراي عظيم قابل فهم شود و اگر مي خواستيم کل داستان را حذف کنيم، خط قرآني داستان دچار لطمه جدي مي شد، بنابراين راهي ميانه را انتخاب کرديم؛ تصوير مکاشفه را نشان داديم، از نشان دادن قضاي نماز حذر کرديم، سپس در حالتي عادي سليمان نبي را نشان داديم که به نوازش اسبان مشغول است.

و اما به عنوان سخن آخر کمي هم درباره قسمت دوم سليمان نبي توضيح دهيد که در چه مرحله اي است و کي بايد منتظر قسمت دوم باشيم؟

ان شاء الله قسمت هاي دوم و سوم پس از جمع بندي و بازخوردهاي قسمت اول کليد زده خواهد شد. پس از اکران ايران، منتظر اکران در منطقه و سپس در برخي کشورهاي ديگر هستيم، و ان شاء الله پس از آن به سراغ قسمت هاي بعدي خواهيم رفت.
 
مصاحبه گر: مریم محبی
 
نظر
افزدون جدیدجستجو
ناشناس () 2015-07-20 13:26:52

:evil: B) :confused: :unsure: :woohoo: :woohoo: :huh:
نوشتن نظر
نام:
Website:
عنوان
:angry::0:confused::cheer:B):evil::silly::dry::lol::kiss::D:pinch:
:(:shock::X:side::):P:unsure::woohoo::huh::whistle:;):s
:!::?::idea::arrow:
Security Image
Please input the anti-spam code that you can read in the image.

Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved.

 
< بعد   قبل >

 

مستور

آخرین نظرات

فروشگاه اینترنتی

 

همسايه‌ها


  



سبز آبی

زندگی زناشویی شترمرغی
 شتر مرغ در ۲ – ۴ سالگی از نظر جنسی به بلوغ می رسد . تولید مثل در شتر مرغ ها وابسته به نور است و با افزایش طول روز فصل تولید مثل آغاز می شود. اندازه ی بیضه های شتر مرغ در طول فصل تولید مثل ممکن است تا ۴ برابر افزایش یابد . پرنده های نر در خارج از فصل تولید مثل اسپرم تولید نمی کنند و تولید اسپرم که تحت کنترل هورمون FSH می باشد در این فصل اتفاق می افتد .
ادامه مطلب...